Tot 15 juli kan iedereen inspraak leveren op het ontwerp van het Belgische energie- en klimaatplan. Dat plan tekent het pad uit dat ons land in de periode 2021-2030 wilt volgen voor haar energie- en klimaattransitie. Het is de samenvoeging van de plannen van de federale, Vlaamse, Waalse en Brusselse regeringen. Dit ontwerp werd eind vorig jaar doorgestuurd naar de Europese Unie. De finale versie van het plan – bij te sturen op basis van deze bevraging en de opmerkingen van Europa – moet eind dit jaar bij Europa opgeleverd worden.

Wat we doen en laten tussen nu en 2030 – “Only 11 Years Left to Prevent Irreversible Damage from Climate Change,” klonk het eerder dit jaar nog bij de Verenigde Naties – is van onomstotelijk belang. Zo ook dus dit plan. Daarom vroeg de Europese Unie haar lidstaten om een breed draagvlak te creëren voor het plan, o.a. via een uitvoerige raadpleging van alle belanghebbenden. Sommige landen namen die vraag serieus, zoals bijvoorbeeld Nederland met haar klimaattafels. De Belgische regeringen jammer genoeg niet. Des te belangrijker is het om wél van je te laten horen – zelfs via dit gebrekkig kanaal.

Niet in het minst omdat er nog veel werk is aan de Belgische plannen. In een analyse uitgevoerd in opdracht van de European Climate Foundation scoort ons land nog geen 3/10 voor haar plannen. België heeft de op één na laagste ambitie van alle lidstaten, komt onvoldoende met concrete beleidsmaatregelen, spreekt amper over hoe de transitie te financieren of hoe de baten en kosten eerlijk te verdelen, en geeft niet aan hoe dit plan past in een weg naar 2050. Het ontbreekt m.a.w. aan ambitie, uitvoering en visie. Dat ondanks het feit dat België volgens Eurofound een van de grootste winnaars zou zijn bij de implementatie van een ambitieus klimaatbeleid naar 2030: ruim 2% extra economische groei (#3 in Europa) en bijna 1% extra jobs (#1 in Europa).

Dit zijn zaken die je kan aankaarten in deze bevraging. Weliswaar niet in de vragen die naar voor geschoven worden. Daarin wordt gepeild naar de hernieuwbare energiebronnen, vervoersmiddelen, verwarmingstechnieken voor je woning en fiscale maatregelen waarop de Belgische overheden volgens jou moeten inzetten. Hier een weloverwogen antwoord op geven zonder enige uitleg over hoe deze zaken in het gehele plan passen, in welke mate ze bijdragen aan de transitie of hoe ze gerealiseerd zullen worden is natuurlijk erg moeilijk. En dan zijn er nog alle thema’s die niet aan bod komen. Zoals de Bond Beter Leefmilieu uitwees, wordt er met geen woord gesproken over cruciale thema’s zoals landbouw, industrie, circulaire economie, ruimtelijke ordening, of de verdeling van baten en lasten.

Nee, de plaats om je stem te laten horen is het laatste veld van de bevraging. Daarin kan je tot 3,000 woorden kwijt voor je bijkomende “bemerkingen”. Voor inspiratie daarvoor kan je op vele plaatsen terecht, o.a. bij de beleidsaanbevelingen van het Klimaatpanel, Sign For My Future of BBL. Hieronder vind je ook een aantal algemene suggesties van onze kant. Laat onze overheden weten dat het beter kan én moet!

De Belgische energie- en klimaatplannen moeten zeker aan de volgende zaken voldoen:

  • De Belgische energie- en klimaatplannen moeten ervoor zorgen dat België haar eerlijke bijdrage levert voor het behalen van de doelstellingen van het Parijsakkoord in lijn met onze welvaart, ons potentieel, en onze positie in de Europese en internationale context.
  • De baten en lasten van de Belgische energie- en klimaattransitie moeten eerlijk verdeeld worden, met bijzondere aandacht voor sociale bescherming in het kader van de sterke investeringen die op korte termijn nodig zijn en op middellange termijn hun vruchten zullen afwerpen.
  • De Belgische overheden moeten een duidelijke visie uittekenen voor een inclusief, klimaatvriendelijk België in 2050, met concrete tussendoelstellingen voor 2030. Die worden best met brede politieke en maatschappelijke steun in een institutioneel kader vastgelegd.
  • De besluitvorming over plannen en beleid moet transparant zijn en voldoende ruimte laten voor tijdelijke en betekenisvolle inspraak van alle geïnteresseerde belanghebbenden
  • De Belgische overheden moeten actief gebruik maken van de kennis van haar academische instellingen, het ondernemerschap van haar bedrijven en de inventiviteit van haar burgers.
  • De Belgische overheden moeten hun eigen administraties versterken met de institutionele en financiële middelen opdat ze een effectief, efficiënt en eerlijk beleid kunnen voeren.
  • De Belgische overheden moeten een leidende rol spelen waarin ze alle initiatieven van burgers, bedrijven en middenveldorganisaties coördineert binnen de Belgische visie en plannen.

Publieksbevraging rond het ontwerp van Nationaal Energie- en Klimaatplan

°Tracker [BE]: Tijd voor (echte) inspraak