Hoe zal carbon reporting evolueren in 2026? Vraag, beperkingen en de rol van AI

Carbon reporting is geen opkomende discipline meer. Het wordt een operationele vereiste voor Europese bedrijven. Regelgevende druk, verwachtingen van investeerders en interne klimaatengagementen komen samen in één realiteit: organisaties hebben gestructureerde, herhaalbare en auditeerbare koolstofdata nodig.

Tegelijk groeit de capaciteit om die data te leveren niet in hetzelfde tempo.

Een recente bevraging bij meer dan 200 duurzaamheidsconsultants geeft een nuttige momentopname van hoe de markt de nabije toekomst inschat. Op het eerste gezicht wijst dat op stabiliteit. In de praktijk weerspiegelt het iets anders: de markt staat al onder druk, en van geleidelijke veranderingen wordt niet verwacht dat ze de onderliggende beperkingen oplossen.

Een markt die groeit, maar niet fundamenteel verandert

De verwachting dat 2026 “vergelijkbaar” zal zijn met 2025 zegt veel. Ze geeft aan dat veel van de structurele kenmerken van het huidige carbon reporting-landschap naar verwachting zullen blijven bestaan.

De vraag is al hoog en blijft groeien. Kaders zoals CSRD zijn niet langer theoretisch – ze worden geïmplementeerd en dwingen organisaties om hun rapporteringsprocessen te formaliseren. Tegelijk gaan bedrijven verder dan hun eerste voetafdrukberekeningen en stappen ze in iteratieve rapporteringscycli, die een hogere datakwaliteit en meer consistentie vereisen.

De manier waarop carbon accounting wordt geleverd, is echter niet in hetzelfde tempo fundamenteel veranderd. Veel werk steunt nog steeds op manuele processen, spreadsheetgebaseerde workflows en leveringsmodellen die sterk op consultants leunen.

Dat creëert een structureel onevenwicht. De vraag is niet langer of de vraag zal toenemen, maar wel of het huidige leveringsmodel kan bijbenen.

Wat 2025 al duidelijk maakte

Terugblikkend op 2025 hebben verschillende positieve ontwikkelingen de markt al hertekend.

Ten eerste is er meer duidelijkheid op het vlak van regelgeving. Bedrijven begrijpen nu beter wat er van hen verwacht wordt op het vlak van carbon reporting. Dat vermindert onduidelijkheid, maar legt de lat ook hoger. Rapportering is niet langer optioneel of verkennend – ze wordt verankerd in compliance-processen.

Ten tweede is de maturiteit van organisaties toegenomen. Veel bedrijven zijn de eerste voetafdrukberekeningen voorbij en richten zich nu op het verbeteren van datakwaliteit, het afstemmen op doelstellingen en het integreren van koolstofindicatoren in de besluitvorming. Deze verschuiving van “meten” naar “managen” is betekenisvol.

Ten derde is het tool-landschap snel geëvolueerd. Carbon accounting-software vervangt steeds vaker manuele workflows en maakt een meer gestructureerde dataverzameling en -verwerking mogelijk. Tools alleen lossen de schaalbaarheidsuitdaging echter niet op – ze moeten gecombineerd worden met veranderingen in de manier waarop data verwerkt en geïnterpreteerd wordt.

Deze ontwikkelingen wijzen erop dat carbon reporting evolueert van een projectmatige activiteit naar een continu proces. Die verschuiving brengt echter nieuwe complexiteit met zich mee.

Vier trends die duurzaamheidsconsultancy vormgeven

Voortbouwend op deze ontwikkelingen bepalen verschillende trends hoe duurzaamheidsconsultancy evolueert.

Een van de meest zichtbare veranderingen is de beweging richting standaardisering. Regelgevende kaders drijven een convergentie van methodologieën, wat de flexibiliteit beperkt maar de vergelijkbaarheid en auditeerbaarheid verbetert. Dat is nodig, maar het verhoogt ook de nood aan consistente datastructuren en processen.

Tegelijk worden Scope 3-emissies de grootste uitdaging. Voor veel organisaties vertegenwoordigt Scope 3 het merendeel van de emissies, maar het blijft het minst gestructureerde en moeilijkst meetbare deel. Daardoor verschuift de focus van consultants naar waardeketendata, betrokkenheid van leveranciers en schattingsmethodologieën.

Een andere belangrijke trend is de toename van auditverwachtingen. Van carbon reporting wordt steeds vaker verwacht dat het voldoet aan normen die vergelijkbaar zijn met die van financiële rapportering. Dat vereist traceerbaarheid, documentatie en methodologische consistentie. De rol van de consultant reikt daarom verder dan berekenen en omvat ook het verdedigbaar maken van de resultaten.

Tot slot is er een verschuiving van rapportering naar beslissingsondersteuning. Organisaties willen CO₂-voetafdrukken niet langer als statische output. Ze verwachten inzichten die richting geven aan aankoop, operaties en strategie. Dat verandert de waardepropositie van carbon accounting fundamenteel.

De rol van AI bij het opschalen van carbon accounting

Tegen deze achtergrond wordt de rol van AI duidelijker.

De centrale beperking in carbon accounting is geen gebrek aan kaders of methodologieën. Het is de manuele inspanning die nodig is om grote volumes data te verwerken. Precies daar begint AI een praktische impact te hebben.

Bij Carbon+Alt+Delete wordt AI ingezet voor een van de meest tijdsintensieve stappen: het omzetten van facturen in emissiedata. Dat gebeurt via een gestructureerd proces.

Het model interpreteert eerst de factuur en identificeert de relevante activiteit volgens het GHG Protocol. Vervolgens haalt het fysieke activiteitsdata op – zoals energie- of brandstofverbruik – in plaats van te vertrekken van financiële uitgaven. Tot slot selecteert het een geschikte emissiefactor op basis van de beschikbare context.

Deze aanpak maakt activity-based carbon accounting op schaal mogelijk, iets wat manueel moeilijk haalbaar is.

De huidige mogelijkheden van AI tonen echter ook de beperkingen ervan. In veel gevallen identificeert het model de activiteit correct en haalt het de relevante data op, maar kiest het een minder geschikte emissiefactor. In andere gevallen ontstaan fouten eerder door een gebrek aan context dan door foute data.

Dat onderstreept een belangrijk punt: AI is effectief in het verwerken van volume en structuur, maar blijft afhankelijk van menselijke validatie voor contextuele interpretatie.

Hoe carbon reporting er in 2026 zal uitzien

Wanneer we deze elementen combineren – de resultaten van de bevraging, de ontwikkelingen van 2025 en de huidige trends – ontstaat een duidelijker beeld van 2026.

Carbon reporting zal waarschijnlijk niet fundamenteel eenvoudiger worden. De complexiteit van Scope 3, de vereisten van regelgeving en de verwachtingen rond auditeerbaarheid blijven bestaan.

Wat wel zal veranderen, is de manier waarop het werk gebeurt.

Het leveringsmodel zal steeds meer verschuiven naar hybride workflows. AI en software nemen grote delen van de dataverwerking voor hun rekening, terwijl consultants zich toeleggen op validatie, interpretatie en besluitvorming. Dat is geen marginale verbetering, maar een structurele verschuiving in de manier waarop carbon accounting wordt uitgevoerd.

Consultants zullen minder tijd besteden aan het verzamelen en opschonen van data, en meer tijd aan het garanderen dat de output correct, consistent en bruikbaar is voor besluitvorming. Dat vraagt een ander vaardighedenprofiel, waarin technisch inzicht en kritische review samengaan.

Tegelijk zal carbon accounting sterker geïntegreerd worden in bedrijfssystemen. In plaats van een periodieke oefening wordt het ingebed in financiële processen, aankoopsystemen en operationele workflows. Dat maakt continue dataverzameling mogelijk en vermindert de afhankelijkheid van reconstructie achteraf.

Efficiëntie wordt een bepalende factor. Naarmate de vraag blijft groeien, zal het vermogen om carbon accounting op schaal te leveren, zonder in te boeten aan kwaliteit, bepalen welke organisaties en adviesbureaus kunnen bijbenen.

Conclusie: stabiliteit aan de oppervlakte, transformatie eronder

De bevraging suggereert dat de carbon reporting-markt er in 2026 vergelijkbaar zal uitzien als in 2025. Maar die gelijkenis is oppervlakkig.

Daaronder staat het systeem onder druk. De vraag neemt toe, de complexiteit stijgt en het traditionele leveringsmodel bereikt zijn grenzen.

Het antwoord is niet één enkele oplossing, maar een combinatie van verschuivingen:

Voor duurzaamheidsconsultants is de implicatie duidelijk. De rol verdwijnt niet, maar verandert wel.

Carbon accounting evolueert van een manuele, projectmatige activiteit naar een schaalbaar, systeemgedreven proces. In dat systeem neemt AI het volume voor zijn rekening en leveren consultants het oordeelsvermogen.

De markt ziet er in 2026 misschien vergelijkbaar uit. De manier waarop ze werkt, zal dat niet zijn.

---

Over Carbon+Alt+Delete

Wij bieden carbon accounting-software voor duurzaamheidsconsultants en adviesbureaus die bedrijven begeleiden richting net zero.

Benieuwd hoe onze software jouw carbon accounting-diensten kan verbeteren?

Neem gerust contact op via [email protected] of boek hier een afspraak met een van onze experten.